2015 jylǵy 23 aqpan, Astana qalasy
Kemelermen bolǵan avarııalyq jaǵdaılardy tergep-tekserý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 4-baby 3-tarmaǵynyń 55-12) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Kemelermen bolǵan avarııalyq jaǵdaılardy tergep-tekserý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Kólik komıteti (Á.A. Asavbaev):
1) osy buıryqtyń zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmelerin merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrylýyn;
4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin 10 jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardy oryndaý týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaýdy ózime qaldyramyn.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasy
Syrtqy ister mınıstriniń mindetin atqarýshy
_____________ A.Volkov
2015 jylǵy 12 naýryz «KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasynyń
Ishki ister mınıstri
_____________ Q.Qasymov
2015 jylǵy 4 naýryz
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstri mindetin atqarýshysynyń
2015 jylǵy 23 aqpandaǵy №147 buıryǵymen bekitilgen
Kemelermen bolǵan avarııalyq jaǵdaılardy tergep-tekserý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Kemelermen bolǵan avarııalyq jaǵdaılardy tergep-tekserý qaǵıdalary (budan ári - Qaǵıdalar) «Saýda maqsatynda teńizde júzý týraly» 2002 jylǵy 17 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 4-baby 3-tarmaǵynyń 55-12) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen.
2. Osy Qaǵıdalar júzý kezinde nemese turaqta kemelermen bolǵan avarııalyq jaǵdaılardy tergeý tártibin belgileıdi.
Kemelermen bolǵan avarııalyq jaǵdaılardy tergeýdiń maqsaty avarııalyq jaǵdaılardyń sebepterin aıqyndaý jáne olardy bolashaqta boldyrmaý boıynsha sharalar qabyldaý bolyp tabylady.
3. Osy Qaǵıdalardyń qoldanysy:
1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik týyn;
2) olardyń júzýi nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaqtyq jáne ishki sý joldary turaǵy kezinde shetel týyn kóterip júzetin paıdalanýdaǵy teńiz kemelerine taralady.
4. Osy Qaǵıdalar Qazaqstan Respýblıkasynyń Áskerı-Teńiz Kúshteriniń jáne shekara qyzmetiniń teńiz bólimderiniń týyn kóterip júzetin kemelerge qoldanylmaıdy.
5. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:
1) avarııalyq jaǵdaı – apatqa ushyraýǵa jáne teńizde júzý sapasyn ishinara nemese tolyq joǵaltýǵa ákep soqtyrǵan kememen bolǵan oqıǵa, kememen basqa kemeni (kemelerdi), navıgasııalyq jabdyq quraldarynyń, jaǵalaý qurylystaryn, sý asty kabelin, sý asty qubyr joldaryn zaqymdaý, kemeniń tirkep súıretken obektisin joǵaltýy nemese zaqymdaýy;
2) navıgasııalyq qaýipsizdik – navıgasııalyq kartanyń jáne júzýge arnalǵan oqý quralynyń jetkiliktik pen dáldigi dárejesi, navıgasııalyq jabdyq quraldarynyń shtattyq ornynan aýysýy jáne olardyń sıpattamalarynyń ózgerýi týraly navıgasııalyq jedel aqparattyń ýaqtylyǵy, júzý aýdanyn gıdrografııalyq qamtamasyz etýdiń tolyqtyǵy men senimdiligi, radıonavıgasııalyq quraldar sıpattamasynyń turaqtylyǵy, aýa raıy jaǵdaıyn boljaý sapasy, júzýdiń qaýipsiz joldary týraly usynymdar jáne teńizde júzý qaýipsizdigin qamtamasyz etetin basqa da faktorlar;
3) paıdalanylý shekteýleri - avarııalyq jaǵdaıdyń nátıjesinde paıda bolǵan tehnıkalyq jaı-kúıi deńgeıiniń tómendeýin jáne/nemese teńizde júzý sapasynyń nasharlaýyn, jabdyqtaýda kemshilikterdiń paıda bolýyn, jabdyqtaýdyń tolyq bolmaýyn eskere otyryp, kemeni paıdalaný kezeńinde ýákiletti organ belgilegen talaptardy belgili bir qoldanýdan shyǵarý;
4) porttyń teńiz ákimshiligi (býdan ári – TPÁ) – ýákiletti organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshesi;
5) sıýrveıer – kemeler men júkterdi tekserýmen aınalysatyn jáne olardyń jaı-kúıi, avarııalyq jaǵdaı kezinde buzýshylyqtardyń mólsheri týraly, kemeniń teńizde júzýi týraly qorytyndyny beretin sarapshy;
6) teńizde júzý sapasy - kemeniń beriktiligine, ornyqtylyǵyna, júzýshiligine jáne batpaýshylyǵyna qoıylatyn talaptar jıyntyǵy;
7) ýákiletti organ - saýda maqsatynda teńizde júzý salasyndaǵy basshylyqty, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen shekte salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
8) ýákiletti organnyń vedomstvosy – Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Kólik komıteti.
2. Avarııalyq jaǵdaılardy tergeý tártibi
6. Avarııalyq jaǵdaıdy tergeıtin organ ýákiletti organ bolyp tabylady.
7. Keme kapıtany bolǵan avarııalyq jaǵdaı týraly keme ıesine dereý habarlaıdy. Eger avarııalyq jaǵdaı Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaqtyq sýlarynda nemese qazaqstandyq port akvatorııasynda bolsa, habarlama TPÁ-ge de jiberiledi, ol bolǵan avarııalyq jaǵdaı týraly Komıtettiń aýmaqtyq bólimshesine, ishki ister organdarynyń aýmaqtyq bólimshesine jáne kólik prokýratýrasyna dereý habarlaıdy.
8. Avarııalyq jaǵdaılar týraly habarlama mynadaı málimetterdi qamtýy tıis:
1) kemeniń ataýy, shaqyrý belgileri, úlgisi (serııasy), jasalǵan jyly men orny. Muzdan bolǵan avarııalyq jaǵdaı kezinde korpýstyń muzǵa qarsy kúsheıtilýiniń naqty sanatyn kórsetý;
2) kúni, kemedegi ýaqyt;
3) aýdan (port, aılaq, buǵaz, shyǵanaq, reıd, ishki jáne aýmaqtyq sýlar, ashyq teńiz), koordınattar;
4) kemeniń sońǵy shyqqan pýnkti jáne onyń baratyn baǵyty;
5) júkpen nemese ballast, júktiń túri (eger suıyq júk tasymaldaıtyn keme bolsa, onda gazdan tazartý, ınertti gazdardyń júıesi týraly málimetter);
6) gıdrometeorologııalyq jaǵdaılar (jeldiń baǵyty jáne kúshi, teńizdiń tolqyndaýy, kishkene tolqyndar, aǵys, kórý múmkindigi, muz jamylǵysynyń sıpaty, aýa-raıy boljamy);
7) bortta losmannyń bolýy, súıretkishti paıdalaný;
8) avarııalyq jaǵdaıdyń mán-jaıy:
soqtyǵysý kezinde: baǵyt, jyldamdyq, vahtanyń quramy, kemeni kimniń basqarǵany, jaǵdaı (basyp ozý, qarsy júzý, qıylysatyn baǵytpen júzý);
qaırańda turǵan kezde: topyraqtyń sıpattamasy, avarııalyq jaǵdaıǵa deıin jáne keıin shógýi (aldyńǵy, artqy jaǵymen), shógýdi joǵaltý, qısaıý, baǵyt, tasý mólsheri, bir santımetr shógýge keletin tonnanyń sany, trıýmdar, tankter boıynsha júkterdi ornalastyrý, keme betindegi palýbadaǵy júk, súıretý arqanynyń jáne bragaǵa arnalǵan arqannyń bolýy jáne ólshemi;
9) avarııalyq jaǵdaıǵa tap bolǵan kemelerdiń ataýy, olardyń týy, tirkelgen porty, ıeleri týraly málimetter;
10) kemelerdiń teńizde júzý qabiletterin joǵaltýy, aılaqtyń (obektiniń) paıdalanýdan shyǵarylýy;
11) tegi, aty, ákesiniń aty, laýazymy kórsetilgen zardap shekken adamdardyń sany;
12) sý ortasyn lastaý, kemeden tastalǵan munaı ónimderiniń jáne basqa zııandy zattardyń kólemi, orny, boljamdy sebebi, túri jáne mólsheri;
13) adamdarǵa kómek kórsetý jáne qutqarý, zaqymdanýlardy jáne teńizdi lastaý saldaryn joıý jóninde qabyldanatyn sharalar. Sýǵa túsirilgen qutqarý quraldarynyń sany men túri;
14) ómirsheńdik úshin kúres jónindegi is-qımyldardy úılestirý, kemelermen jáne jaǵalaý stansııalarymen baılanys;
15) kapıtannyń tegi, aty, ákesiniń aty, týǵan jyly, bilimi, kapıtan laýazymyndaǵy jumys ótili, osy kemede jumys istegen ýaqyty;
16) avarııalyq jaǵdaıdyń mán-jaıyn jáne onyń zardaptaryn sıpattaıtyn qosymsha málimetter.
9. Avarııalyq jaǵdaıǵa ushyraǵan keme kapıtany keme nemese onyń ekıpajy birinshi qazaqstandyq portqa kelgennen keıin jıyrma tórt saǵattyń ishinde TPÁ-ne teńiz porty kapıtanynyń atyna avarııalyq jaǵdaı týraly jazbasha ótinishti jáne avarııalyq jaǵdaıdy tirkeý úshin ózi bekitken tehnıkalyq aktini usynady.
10. Avarııalyq jaǵdaı týraly jazbasha ótinish erkin nysanda jazylady, onda avarııalyq jaǵdaıǵa kim ushyrady, kúni, ýaqyty, bolǵan jeri kórsetiledi.
11. Tehnıkalyq aktide mynadaı málimetter kórsetiledi:
1) kúni, orny, kemeniń borty;
2) aktini jasaǵandardyń laýazymy, tegi, aty, ákesiniń aty;
3) avarııalyq jaǵdaıdyń túri, orny jáne kúni;
4) zaqymdanýlardyń tolyq sıpattamasy jáne zalaldy atap kórsetý;
5) zardap shekken adamdardyń tizimi, joǵalǵan júktiń (múliktiń, kerek-jaraqtyń, jabdyqtardyń, jabdyqtaýdyń, radıogrammalar kóshirmeleriniń) tizbesi;
6) aktiniń sońynda aktini jasaǵandardyń qoly qoıylady.
12. Avarııalyq jaǵdaıdy tirkeý avarııalyq jaǵdaı týraly ótinishti jáne tehnıkalyq aktini alǵan kezde Avarııalyq jaǵdaılardy tirkeý jýrnalyna (budan ári – Jýrnal) TPÁ laýazymdy adamy júzege asyrady.
Qajetti aqparattar jáne dálelder jınalǵannan soń, TPÁ avarııalyq oqıǵa boıynsha barlyq materıaldardy avarııalyq jaǵdaıdy tergeý jáne jikteý úshin ýákiletti organǵa joldaıdy.
Avarııalyq oqıǵany tergeý qorytyndysy boıynsha TPÁ Jýrnalǵa osy avarııalyq jaǵdaıdy synyptaý týraly málimetterdi engizedi.
13. TPÁ keme kapıtanynan tergep-tekserýge qajetti qujattardy ýaqtyly berýin talap etedi.
14. Keme kapıtany avarııalyq jaǵdaı týraly qujattardy TPÁ-ne beredi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń saýda maqsatynda teńizde júzý zańnamasyna sáıkes teńiz narazylyǵyn resimdeıdi.
15. Keme kapıtany keme nemese onyń ekıpajy birinshi qazaqstandyq portqa kelgennen soń úsh táýlik ishinde TPÁ-ge mynadaı qujattardy usynady:
1) erkin túrde jazylatyn avarııalyq jaǵdaıdyń jaı-kúıin, sebepterin, saldaryn, oǵan qatysty adamdardy kórsetýmen avarııalyq jaǵdaı týraly tolyq jetkizý;
2) keme qujattarynan kóshirmeler;
3) avarııalyq oqıǵaǵa qatysy bar adamdar men kýágerlerdiń túsiniktemeleri;
4) qajet bolǵan kezde - ózi jazatyn lentalar, olardyń maǵynasyn ashý, tósemmen birge jol kartasy;
5) manevrleý syzbasy;
6) zaqymdanýdyń syzbalary men keskinderi;
7) TPÁ-niń talaby boıynsha avarııalyq jaǵdaıǵa qatysty qujattar.
16. Qajetti aqparat pen dálelderdi jınaý prosesinde avarııalyq jaǵdaıdy tergep-tekserý úshin keme kapıtany TPÁ talap etýimen avarııalyq oqıǵa nátıjesinde bolǵan kemeniń zaqymdanýyn baǵalaýǵa múmkindik beretin mynadaı qosymsha qujattardy usynady:
1) súńgýirdi qarap tekserý baıqaý jáne/nemese doktyq qarap tekserý;
2) synyptamalyq qoǵam nemese Keme qatynasy tirkelimi qyzmetkerleriniń tehnıkalyq qarap tekserý aktisi;
3) zaqymdanýlardyń fotosýretteri;
4) jóndeýdiń aldyn ala kalkýlıasııasy;
5) avarııalyq zaqymdardy joıýdy júrgizgen mamandandyrylǵan uıymdardyń shottary;
6) kemeniń zaqymdanýyn baǵalaýǵa múmkindik beretin qujattar.
7) avarııalyq jaǵdaı kezinde keme ıesi qol qoıatyn shyǵyndar mólsheri týraly anyqtama, ol mynadaı málimetterdi qamtıdy:
kemeniń ataýy, keme ıesiniń ataýy; avarııalyq jaǵdaı bolǵan kúni jáne orny;
avarııalyq jaǵdaı boıynsha shyǵyndardyń jalpy somasy (myńnyń onnan birine deıingi dáldikpen, teńgemen);
kemeniń teńizde júzý sapasyn qalpyna keltirý úshin avarııalyq zaqymdanýlardy joıýdyń quny;
qutqarý operasııalarynyń jáne/nemese avarııalyq kemeni tirkep súıreýdiń jáne/nemese onymen ilesip júrýdiń quny;
joǵalǵan júktiń quny jáne/nemese avarııalyq jaǵdaıdyń nátıjesinde onyń zaqymdanýynan, qaıta qalaýdan, artyq tıeýden kelgen shyǵyndar.
TPÁ osy Qaǵıdalardyń 16-tarmaǵynyń 7) tarmaqshasynda kórsetilgen qujatty berý múmkin bolmaǵan jaǵdaıda, keme kapıtany ózi nemese táýelsiz sıýrveıerdiń kómegimen avarııalyq jaǵdaı boıynsha shamamen alynǵan shyǵyn esebin jasaıdy jáne usynady.
17. Avarııalyq jaǵdaı týraly dálelderdi izdeý qajet bolǵan kezde avarııalyq jaǵdaıǵa tartylǵan kemeler kelip toqtaǵan teńiz porttarynyń kapıtandary qajetti aqparatty jınaýǵa qatysady.
18. Avarııalyq jaǵdaıdy tergeý úshin qajetti aqparattar men dálelderdi jınaýdyń merzimi ol Jýrnalda tirkelgen kezden bastap esepteledi jáne otyz jumys kúni ishinde júrgiziledi, bul jóninde ýákiletti organǵa jáne ýákiletti organnyń vedomstvosyna habarlanady.
Avarııalyq jaǵdaıdy tergeýdi avarııalyq oqıǵa týraly materıaldardy alǵan kúnnen bastap ýákiletti organ otyz jumys kúni ishinde júrgizedi.
19. Avarııalyq oqıǵalar:
1) kemeniń apatqa ushyraýy;
2) avarııa;
3) avarııalyq oqıǵa;
4) paıdalanylý zaqymdary bolyp jikteledi.
20. Kemeniń apatqa ushyraýyna mynadaı:
1) kemeniń qıraýy nemese onyń tolyq konstrýktıvtik buzylýy nátıjesinde qalpyna keltirip jóndeý maqsatqa saı bolmasa;
2) keme súıretip kele jatqan obektiniń joǵalýy nátıjesinde bolǵan avarııalyq jaǵdaılar jatady.
21. Avarııaǵa mynadaı avarııalyq jaǵdaılar jatady:
1) adam (adamdar) ólimine ákelgen jaǵdaı. Oqıǵa eger adam (adamdar) ólimi avarııalyq jaǵdaı saldarynan bolsa, avarııa bolyp jikteledi.
2) jolaýshylar kemesindegi avarııalyq jaǵdaı, kemeniń zaqymdanýy nátıjesinde bolǵan eń bolmaǵanda bir teńizde júzý sapasyn joǵaltatyn nemese belgili bir paıdalanymdyq shekteýlerdiń paıda bolýyna baılanysty óndiristik qyzmette kederginiń paıda bolýyna ákeletin jaǵdaı.
22. Avarııalyq oqıǵaǵa mynadaı avarııalyq jaǵdaılar jatady:
1) nátıjesinde kemeniń zaqymdanýyna ákelgen, teńizde júzýdiń kem degende bir sapasyn jáne/nemese belgili bir paıdalanylý shekteýleriniń paıda bolýyna baılanysty óndiristik qyzmette kederginiń paıda bolýyna ákeletin;
2) nátıjesinde kemeniń sý asty kabeline, sý asty qubyr ótkizgishterine, navıgasııalyq jabdyq quraldaryna, jaǵalaý qurylystaryna jáne ózge obktilerge zaqym kelip, olardyń paıdalanýdan shyǵýyna ákelgen;
3) nátıjesinde keme alynǵan jáne/nemese keltirilgen zaqymdanýdyń ólshemi men sıpatyna qaramastan jıyrma tórt saǵattan artyq qaırańda turǵan;
4) nátıjesinde kemedegi tasymaldanatyn júk jyljyp ketse jáne/nemese eń bolmaǵanda bir kemeniń teńizde júrý sapasyn joǵaltýǵa ákep soǵatyn kemeniń fızıkalyq-hımııalyq qasıetteri ózgerse;
5) nátıjesinde kemege basqa kemeniń zaqym keltirýi, qandaı da bir paıdalanylý shekteýlerine baılanysty kemeniń (kemelerdiń) óndiristik qyzmetine kedergi jasaıtyn jaǵdaılar;
6) arqandardyń jáne/nemese torlardyń espeli vıntterge jáne/nemese rýlge oralýy oryn alsa, qandaı da bir paıdalanylý shekteýlerine baılanysty kemeniń (kemelerdiń) óndiristik qyzmetine qyryq segiz saǵatqa jáne odanda artyq ýaqytqa kedergi jasaıtyn jaǵdaılar.
23. Paıdalanylý zaqymdanýyna mynadaı avarııalyq jaǵdaılar jatady:
1) nátıjesinde osy Qaǵıdalardyń 22-tarmaǵynyń 1), 4), 5), 6) tarmaqshalarynda kórsetilgen belgilerge saı kelmeıtin kemeniń fızıkalyq-hımııalyq qasıetteriniń ózgerýi nemese basqa kemeniń zaqymdanýy nemese tasymaldanatyn júktiń oryn aýystyrýy;
2) júzý sapasyn joǵaltqanyna qaramastan nátıjesinde muzdy jerlermen júzý kezinde ekıpajdyń durys áreket etýi kezindegi keme zaqymdary;
3) nátıjesinde teńizde júzý sapasyn joǵaltqanyna qaramastan, navıgasııalyq qaýipsizdik qamtamasyz etilmegen jaǵdaıda aýdandarda nemese júzý kezinde ekıpajdyń zańdy áreketi kezinde kemeniń zaqymdanýy bolǵan;
4) nátıjesinde teńizde júzý sapasyn joǵaltqanyna qaramastan avarııalyq-qutqarý operasııalary júrgizý ýaqytynda ekıpajdyń zańdy áreketi kezinde kemeniń zaqymdanýy bolǵan;
5) nátıjesinde kemeni paıdalanýdan shyǵarýǵa ákelmegen navıgasııalyq jabdyq quraldaryna zaqymyn tıgizgen;
6) osy Qaǵıdalardyń 22-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kórsetilgen belgilerge jatpaıtyn, nátıjesinde ekıpajdyń teńizde arqanmen baılaý jáne/nemese júk artý jáne/nemese býnkerlik operasııalardy júrgizý ýaqytynda zańdy áreketi kezinde kemeniń zaqymdanýy;
7) nátıjesinde keme jıyrma tórt saǵattan kem qaırańda turǵan bolsa, jáne bul rette keminde bir teńizde júzý sapasyn joǵaltýǵa ákeletin jáne/nemese qandaı da bir paıdalanymdyq zaqymdanýlardyń paıda bolýyna baılanysty óndiristik qyzmetine kedergi keltiretin zaqymdaný bolmasa;
8) kemeniń sý asty kabelderin, sý asty qubyr ótkizgishtikterin, jaǵalaý qurylystaryn olardy paıdalanýdan shyǵarýǵa ákelmegen basqa obektilerdi eleýsiz zaqymdaýmen baılanysty avarııalyq jaǵdaı.
24. Tergep-tekserý nátıjeleri boıynsha ýákiletti organ qorytyndy jasaıdy jáne tergeý materıaldarynyń kóshirmelerin keme ıesine, ýákiletti organnyń vedomstvosyna, TPÁ jáne kólik prokýratýrasyna bes jumys kúni ishinde jiberedi. Qylmystyq quqyq buzýshylyqtar tabylǵan jaǵdaıda kórsetilgen materıaldardyń kóshirmeleri quqyq qorǵaý organdaryna jiberiledi.
25. TPÁ-niń árbir negizdelgen usynymy boıynsha ýákiletti organ avarııalyq oqıǵalardy tergeý úshin qajetti aqparattar men dálelderdi jınaý merzimin on bes jumys kúnine uzartady.
26. Avarııalyq jaǵdaıdy tergeý nátıjesinde ýákiletti organ mynalardy belgileýi tıis:
1) kemeniń, ekıpajdyń, jaraqtardyń, jabdyqtyń saýda maqsatynda teńizde júzý salasynda belgilengen talaptarǵa sáıkes kelýi;
2) navıgasııalyq jaǵdaıdy taldaý;
3) avarııalyq jaǵdaıǵa ákelgen jaǵdaılar men mán-jaılar;
4) avarııalyq jaǵdaıǵa sebepter, onyń saldary men synyptalýy;
5) avarııalyq jaǵdaıǵa qatysty adamdardyń áreketin olarǵa syrtqy faktorlardyń áserin esepke alyp baǵalaý, olardyń psıhologııalyq jaı-kúıi, sharshaý deńgeıi;
6) avarııalyq jaǵdaıǵa ákelgen nemese bolýyna áserin tıgizgen, kimniń nusqaýymen jáne qandaı normatıvtik talaptardyń buzylǵandyǵyn, oryndalmaǵandyǵyn, saqtalmaǵandyǵyn kórsetýimen laýazymdy adamdardyń tizbesi;
7) aqtalǵan táýekeldi esepke alyp, jasalǵan áreketterdiń teńizde júzý qaýipsizdigi boıynsha belgilengen talaptarǵa sáıkes kelýi.
Táýekel bir ýaqytta mynadaı jaǵdaılarda aqtalǵan bolyp tanylady:
1) táýekel ózi arnalǵan maqsatqa sáıkes bolýy tıis;
2) maqsatqa qarapaıym, táýekelmen baılanysty emes árekettermen qol jetkizilýi múmkin emes;
3) táýekel jalǵan zalal keltirýge shamadan ótpeýi kerek;
4) materıaldyq obektiler, táýekel nysany bolyp tabylady.
27. Ýákiletti organnyń laýazymdy adamy avarııalyq jaǵdaıdy tergeý barysynda avarııalyq jaǵdaıǵa qatysy bar adamdarǵa jáne kýágerlerge suraý júrgizedi.
Avarııalyq jaǵdaıǵa qatysy bar adamdarǵa men kýágerlerge suraý júrgizgen kezde suraý hattamasy júrgiziledi.
Avarııalyq jaǵdaıǵa qatysty adamdar men kýágerlerdi suraý úshin shaqyrý keme ıesin nemese keme kapıtanyn resmı túrde eskertý jolymen júrgiziledi. Eger suralýǵa tıisti adam tergeý organy ornalasqan jerde bolmasa, tergeý organynyń jeke tapsyrmasy boıynsha suraý osy adamnyń nemese kýágerdiń turǵan jeri boıynsha sáıkes keletin tergeý organynda júrgiziledi. Eger suralatyn adam suraý júrgiziletin tildi bilmese, aýdarmashy shaqyrylady, onyń qatysýy hattamada kórsetiledi.
28. Ýákiletti organ TPÁ-niń jınaǵan avarııalyq jaǵdaı boıynsha materıaldaryn ol berilgen kúninen bastap otyz jumys kúni ishinde qaraıdy, osydan keıin ol boıynsha qortyndy shyǵarady.
29. Keme ıesi ýákiletti organnyń qorytyndysymen kelispegen jaǵdaıda, keme ıesi tergeý materıaldaryn alǵannan keıin on jumys kúni ishinde óziniń narazylyǵyn ýákiletti organǵa jiberedi.
Keme ıesinen narazylyq túsken jaǵdaıda ýákiletti organ avarııalyq oqıǵa boıynsha materıaldardy keme ıesiniń narazylyǵyn eskere otyryp, narazylyq túsken kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde qaıta qaraıdy, osydan keıin ol boıynsha mynadaı sheshimderdiń birin qabyldaıdy:
1) kúntizbelik otyz kún ishinde keme ıesiniń narazylyǵyn eskere otyryp, qosymsha tergeýge jiberedi;
2) keme ıesiniń narazylyǵyn qabyldamaıdy jáne qoldanystaǵy qorytyndyny kúshinde qaldyrady.
Qabyldanǵan sheshim týraly ýákiletti organ keme ıesine habarlaıdy.
30. Keme ıesi qorytyndyny alǵannan keıin aldaǵy ýaqytta osyndaı jaǵdaılardyń qaıtalanýyn boldyrmaıtyn profılaktıkalyq sharalar júrgizedi, áreketteri avarııalyq jaǵdaıǵa ákelgen jáne/nemese yqpal etken qyzmetkerlerdi tártiptik jáne materıaldyq jaýapkershilikke tartady, sondaı-aq kemeniń tehnıkalyq jaı-kúıin, odan ári paıdalaný jáne/nemese jóndeý sharttaryn anyqtaý maqsatynda shetel synyptaý qoǵamyna kýálandyrýǵa nemese Qazaqstan keme qatynasynyń tirkelimine jiberedi.
Eger avarııalyq jaǵdaı kemeni ýákilettik organǵa kýálandyrýǵa usynýǵa múmkindigi joq shetel portynda bolsa nemese birinshi kirý porty osyndaı bolyp tabylsa, onda bul keme Qazaqstan Respýblıkasy tanyǵan sheteldik synyptaý qoǵamyna usynylady.
31. Avarııalyq jaǵdaıdy tergeý aıaqtalǵannan keıin tergeýdiń barlyq materıaldary jeke papkaǵa tigiledi, betteri nómirlenip, qujattar tizbes jasalady. Papka «Avarııalyq is» dep atalady.
32. Tergeý organy avarııalyq jaǵdaıdy tergeýdi toqtatyla turylýyna negiz bolǵan jaǵdaılardyń mán-jaılar tolyq nemese ishinara joqqa shyǵarylǵanǵa deıin toqtata turady. Joqqa shyǵarylǵanda ol ýákiletti organnyń sheshimimen qaıta bastalady.
Tergeý toqtatyla turǵan jaǵdaıda ýákiletti organ tergeýdiń toqtatyla turǵany jáne onyń toqtata turý negizderi týraly múddeli adamdar men kólik prokýratýrasyna úsh jumys kúni ishinde habarlaıdy.
Avarııalyq jaǵdaıdy tergeý mynadaı jaǵdaılarda tolyq nemese ishinara toqtatyla turady:
1) zańda kózdelgen tártippen kýálandyrylǵan, avarııalyq jaǵdaıǵa qatysty adamnyń ýaqytsha psıhıkalyq buzylýy nemese ózge de aýyr naýqastanýy;
2) avarııalyq jaǵdaıǵa qatysy bar adamnyń Qazaqstan Respýblıkasynan tysqary jerde bolýy;
3) avarııalyq tergeýdiń odan ári júrgizilýine kedergi bolatyn eńserilmeıtin kúshtiń áreketi;
4) tıisti saraptama júrgizý.
Kórsetilgen mán-jaılar joıylǵannan keıin, osy Qaǵıdalarda belgilengen tártipke sáıkes avarııalyq jaǵdaıdy tergeý júzege asyrylady.
3. Qorytyndy erejeler
33. Ártúrli keme ıelerine tıesili kemelerdiń soqtyǵysýmen baılanysty avarııalyq jaǵdaı, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy teńiz portynyń akvatorııasynda bolǵan avarııalyq oqıǵalardy ýákiletti organ avarııaǵa ushyraǵan keme ıesi ókilderiniń qatysýymen tekseredi.
34. Navıgasııalyq-gıdrografııalyq qamtamasyz etýdiń kemshilikterinen bolǵan avarııalyq oqıǵany ýákiletti organ Qazaqstan Respýblıkasynyń Áskerı-Teńiz kúshteri ókilderiniń qatysýymen tergeıdi.
35. Shet memleketterdiń múddesin qozǵaıtyn avarııalyq jaǵdaılarǵa, muzdy jerlerde júzý kezinde, avarııalyq-qutqarý jumystaryn júrgizý kezinde, navıgasııalyq qaýipsizdik qamtamasyz etilmeıtin aýdandarda nemese jaǵdaılarda júzý kezinde bolǵan kemeniń zaqymdanýyn, ýákiletti organ tergeıdi.
36. Eger halyqaralyq sharttarda ózgeshe kózdelmese, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik týyn kóterip júzetin kememen bolǵan avarııalyq jaǵdaıdy ýákiletti organ tergeıdi.
37. Sheteldiń aýmaqtyq sýlarynda oryn alǵan avarııalyq jaǵdaı týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik týyn kóterip júzetin keme kapıtany keme ıesine, ýákiletti organǵa, Qazaqstan Respýblıkasynyń shet eldegi mekemesine habarlaıdy.
38. Keme ıesi navıgasııalyq jabdyq quraldarynyń barlyq zaqymdaný jaǵdaılary týraly TPÁ-ge, Qazaqstan Respýblıkasynyń Áskerı-Teńiz Kúshteriniń tıisti qyzmetine nemese zaqymdalǵan jabdyq kimniń qaraýynda bolǵanyna baılanysty sý qatynasy memlekettik kásipornyna dereý habarlaıdy.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 14 sáýirdegi Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10709 bolyp engizildi.